De filosofische Darwin: Johan Braeckman

Homo Universalis

Archief

MA 07.12.09 | 20:15 > 21:45

Flagey | Studio 1, Heilig Kruisplein, 1050 Brussel

Deze herfst haken we weer in op het Darwinjaar. Een drieluik met als thema ‘de filosofische Darwin’, waarbij de klemtoon ligt op de gigantische invloed van Charles Darwins ideeën op het uitgebreide domein van mens en wetenschap. Geen biologen dus, maar filosofen die het darwinisme uitdragen op een bijzonder aanstekelijke en intelligente manier.

Als wijsgerig antrolopoog onderzoekt prof. dr. Johan Braeckman (Ugent) ‘de menselijke natuur’, oftewel de vraag naar de verzameling karakteristieken die de mens tot mens maakt.  Nagenoeg alle filosofen hebben ideeën ontwikkeld over de menselijke natuur. De een is sceptisch, de ander niet. De hedendaagse wijsgerige antropologie onderzoekt deze kwesties aan de hand van ideeën uit de filosofische traditie en door gebruik te maken van inzichten ontwikkeld door moderne wetenschappelijke disciplines zoals de sociale psychologie, de evolutiepsychologie, de economie, de archeologie, de cognitieve wetenschappen, enzovoort.  Johan Braeckman laat zich daarbij vooral leiden door darwinistische inzichten en de door Darwin geïnspireerde hedendaagse filosofen en wetenschappers.

Johan Braeckman is mede-initiatiefnemer van het onderzoeksproject ‘naar een beter begrip van de evolutietheorie in Vlaanderen’ van de Universiteit Gent. De website www.evolutietheorie.be staat daarin centraal en biedt een schat aan informatie voor iedereen, van klein tot groot, om de leer van Darwin beter te leren kennen en te begrijpen.

Prof. dr. Braeckman praat met Joël De Ceulaer (Knack) over de menselijke natuur en de invloed van Darwin maar ook over de noodzaak van een bredere en betere kennis van de evolutietheorie.

Interessante website:  http://evolutietheorie.be/

Podcasts

#125 - De Filosofische Darwin met Johan Braeckman

Je hebt Adobe Flash nodig om deze podcast te kunnen beluisteren. Download flash hier.

Download (31mb)

Foto's

Reacties

Bart Haers

We re: De filosofische Darwin: Johan Braeckman

Door Bart Haers 08/12/09 (9 jaren geleden)

Darwin blijft dus inspireren, al blijft het ons een raadsel hoe een inzicht, de evolutietheorie, dat al zolang in het onderwijs aan bod komt, niet echt ingesleten is in de geesten. We hebben wel een aanwijzing natuurlijk en dat is dat schoolse kennis niet altijd op een adquate wijze aangebracht wordt en dat het moeten weten op weerstanden botst. Maar daar waar de kritiek op religie, christendom en katholicisme wel weerklank vond, daar blijft het nadenken, want dat is wat de evolutietheorie zou moeten bereiken over het waarom van de dingen, daartoe lijkt het onderwijs niet aan te zetten.
De theorie gaat dus niet specifiek over de mens en Johan Braeckman stelde het verhaal op een boeiende wijze voor, waardoor dat veel meer cruciale aspect aan bod kwam, dat is dat de theorie doet wat het moet doen, een elegante verklaring bieden voor een complex prces.
De theorie blijft ook, zoals een wetenschappelijke theorie betaamt levensbeschouwelijk neutraal. Kan men nu inderdaad zonder zorgen atheïst zijn, dan blijft het wel aanlokkelijk de theorie te veel te laten verklaren, waardoor de eigenlijke kern verloren gaat: dat organismen zonder vooropgezet doel via selectie, uit beschikbare variaties de meest geschikte laten voortbestaan, al is de notie "meest aangepast" afhankelijk van de focus die de onderzoeker inneemt. Of ons gedrag nog steeds gedertmineerd is door wat de jagers-verzamelaar nodig had om te overleven, moet echt wel onderzocht worden, alleen is het de vraag, aldus ook Braeckman, hoe en of die gedragskenmerken zomaar terug te voeren zijn tot Lucy en co.
Het is dus inderdaad goed van de buren in dit jaar nog eens op Darwin terug te komen, maar tegelijk is opvallend dat we onze voorningenomenheid ten aanzien van de "descent of man" tot centraal thema maken. In elk geval zou het nuttig zijn nog eens met televisiemakers en andere wetenschapsjournalisten aan de praat gaan over hoe wetenschappelijke inzichten aan bod komen. Het gaat niet enkel om de resultaten, maar ook en evenzeer over de weg naar de inzichten, want anders lijkt het allemaal niet alleen evident, maar ook moeilijk als onweerlegbare feiten te weerleggen. En verder zou het ook nuttig zijn na te gaan hoe die kennis het mensbeeld heeft beinvloed.