Laat het een zwarte dag zijn!

Geschreven door Ilay den Boer op 15 oktober 2010

deBuren vroeg theatermaker Ilay den Boer om op 26 oktober een actuele lezing te houden in HETPALEIS. Tijdens het schrijven van deze lezing besefte hij dat het bestaansrecht van de kunsten en dat van een complete bevolkingsgroep in gevaar komt door het aantreden van het nieuwe kabinet Rutte-Verhagen, met gedoogsteun van Geert Wilders. Zijn conclusie: laat het vandaag een zwarte dag zijn! Zie ook: DeWereldMorgen.

Terwijl Mark Rutte als een ware casting director de voor hem juiste personen in de voor hen passende rol regisseert, breek ik mijn kop over de gevolgen hiervan.

Heel binnenkort zal het kabinet Rutte-Verhagen (lees: kabinet Wilders) op het bordes naast onze keurige koningin staan en dan kunnen we niet meer terug.

Onlangs besefte ik ineens dat dit kabinet er daadwerkelijk komt. Op dat moment was ik bezig met het schrijven van een vier pagina’s tellende brief aan Geert Wilders die ik nooit heb kunnen afmaken. Een brief waarin ik een gedachte-experiment uitvoerde. Ik wilde kijken of het mogelijk was om Geert Wilders te begrijpen wanneer hij de gehele Nederlandse culturele sector wegzet als linkse hobbyisten en 200 miljoen euro op ons wil bezuinigen. Iets wat vele culturele instellingen de kop gaat kosten.

Om eerlijk te zijn, ik ging bijna denken dat hij gelijk had. Ik had sterke argumenten voor Geert Wilders geschreven. Hij had ze goed kunnen gebruiken, want zelf is hij nog met geen enkel houtsnijdend argument gekomen.

Door mijn plotselinge verwantschap met Geert Wilders begon ik in dezelfde brief een vlammend betoog te schrijven gericht aan de gehele culturele sector.

Een betoog waarin ik opriep terug te keren naar vragen omtrent ons bestaansrecht. Om eenieder (en dus ook mijzelf) te bevragen over het waarom van kunst. Of er, zoals we nu bezig zijn, een belang is. En als er een belang is, hoe dat te organiseren in onze samenleving. Hoe de mensen in Nederland te laten ervaren welke betekenis kunst kan hebben voor eenieder van ons.

Want nu alles op losse schroeven staat, kan ik niet anders dan terug keren naar existentiële vragen. En dat zou in mijn ogen eenieder in de culturele sector moeten doen. De brief eindigde met een messcherpe metafoor voor het belang van de kunsten waar Geert Wilders geen enkel tegenargument voor had weten te vinden.

Tot voor kort was het nog geen feit dat het kabinet VVD, CDA met gedoogsteun van PVV daadwerkelijk haar definitieve vorm zou krijgen. Dat de VVD en CDA oogluikend zouden toelaten wat eigenlijk onwettig is. En alleen onder die voorwaarde was het voor mij mogelijk om een gedachte-experiment uit te voeren.

Nu de rode loper voor de première van het nieuwe kabinet uitgerold is en de feiten zich aandienen is het klaar met de gedachte-experimenten. Is het klaar met de suggesties en dient de keiharde realiteit zich aan.

Nederland heeft zijn principes opzij gezet. Nederland krijgt een kabinet dat een boerkaverbod (en gelukkig kent mijn spellingscontrole dit woord nog altijd niet) wil invoeren. Een kabinet dat  een religie verwart  met een ideologie. Een kabinet dat  religie verwart met extremisme.

En het meest verontrustende: een kabinet dat een deel van de Nederlandse bevolking een identiteit aanmeet die ze niet verdient. Dit maakt mij angstig, angstig voor wat die identiteitsvorming zal opleveren. En ja, ik spreek nu ook de VVD, het CDA en al hun stemmers erop aan. Zij zijn nu eenmaal met de PVV gaan samenwerken en zullen de verantwoordelijkheid daarvoor moeten dragen.

Maar wat moet ik nu? Mijn brief aan Geert Wilders doet er niet meer toe, omdat de feiten harder zijn dan het gedachte-experiment. Omdat de rollen verdeeld zijn.

Ik ben gevraagd door het Vlaams-Nederlands Huis deBuren om een opiniërend stuk te schrijven en dit op 26 oktober in HETPALEIS in Antwerpen voor te dragen. En omdat ik theatermaker ben, maar bovenal betrokken bij wat er in de wereld gebeurt, wilde ik mijzelf en de kunstensector op onze verantwoordelijkheden wijzen.

Op ons maatschappelijk belang. Op het gevaar dat we door ons eigen toedoen ons bestaansrecht zijn verloren. Maar dat voelt nu ongepast. Moet ik nu een oproep schrijven tot protest tegen dit kabinet? Maar wie ben ik om tot protest op te roepen en welk protest dan? Moet ik nu gewoon theater blijven maken of moet ik de straat op gaan?

Sinds de rode loper voor dit kabinet is uitgerold en ze al bijna als sterren met elkaar op de foto gaan voor alle dringende paparazzi net voordat hun grote première plaatsvindt, is er bij mij veel gebeurd. Naast alle verwarring, verdriet en twijfels die er bij mij zijn ontstaan voer ik constant pittige gesprekken met mijn collega's.

Dat terwijl de dagelijkse realiteit van het spelen van voorstellingen en het organiseren ervan gewoon doorgaat. Maar alles is doorspekt met twijfel. Twijfel of ik nu het juiste doe. Twijfel over hoe we inhoudelijk gaan voortbestaan. Nieuwe doelen worden langzaam geformuleerd en de dialoog met de Nederlandse samenleving wordt gezocht. Maar nog altijd die twijfel over ons bestaansrecht.

Waar wij als kunstenaars goed in zijn, is mensen nieuwe perspectieven op het leven tonen. Wij vertellen verhalen die nieuwe ideeën op de wereld kunnen geven. Wij kunnen vragen stellen. We kunnen veroorzaken en de wereld veranderen.

Dit zal ten alle tijden blijven gebeuren als er kunstenaars zullen zijn die het belangrijk genoeg vinden om hun verhaal te delen. Maar moeten we  dat nu blijven doen? Moeten we nu niet gaan protesteren en al onze nuance en poëzie laten varen? En dan niet protesteren omdat er 200 miljoen bezuinigd gaat worden op de kunsten.

NEE, er zijn nu onderwerpen die veel meer aandacht vragen. Ik zou het zelfs ontzettend arrogant vinden als ik nu voor ons eigen bestaansrecht ga prediken. Een bestaansrecht dat überhaupt bevraagd moet worden, blijkt nu.

Op principieel vlak doet die 200 miljoen euro er voor mij nu totaal niet toe. De komende vier jaar komt het bestaansrecht van een complete bevolkingsgroep in gevaar. Dat is nu een wezenlijk probleem. En laten we daar nu eens kunst over maken of tegen protesteren. Als ik al op de barricade zou gaan staan, dan vanuit het oergevoel dat ik principieel tegen Geert Wilders en zijn gedachtegoed ben. Omdat ik heel erg hard ‘NEE’ wil schreeuwen op het Binnenhof in Den Haag. Maar is dat effectief?

Ik heb één  concrete suggestie. Laat alle Nederlandse kranten een voorbeeld nemen aan de Vlaamse krant De Morgen en allemaal een zwarte voorpagina publiceren. Om de zwarte dagen die Nederland tegemoet gaan te symboliseren. Mijn brief aan Geert Wilders en deze tekst mogen daarvoor zeker geofferd worden.

Laat het een zwarte dag zijn!



De Nederlands/Israëlische theatermaker Ilay den Boer (Jeruzalem, 1986) was de theaterrevelatie vorig jaar met 'Eet Smakelijk/Bon Appétit'. Inmiddels is het werk van Ilay den Boer in zowel binnen als buitenland zeer positief ontvangen door zowel pers als publiek en werd hij twee jaar achter elkaar geselecteerd voor Het Theaterfestival. Dit jaar bracht hij daar de voorstelling 'Dit is mijn vader'. Op 26 oktober houdt hij op vraag van deBuren een lezing in HETPALEIS naar aanleiding van de voorstelling 'Waar is het feest?'.

Reacties

C. Veenstra

Ideologie of religie; boerkaverbod

Door C. Veenstra 17/10/10 (9 jaren geleden)

Ideologie: het geheel van de ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, vooral met betrekking tot hun maatschappelijke of politieke strekking

Religie: 1. godsdienst; 2. geloofsleer

Godsdienst: 1. het dienen, vereren, aanbidden van God; 2. de gezamenlijke leerstellingen en plechtigheden van de godsverering van een kerkgenootschap

In zoverre de 'gezamenlijke leerstellingen' (cf. 'het geheel van de ideeën) van een religie (cf. 'wijsgerig stelsel') maatschappelijke of politieke implicaties heeft, zoals het geval is bij de politiek islam, gaat het om een bijzondere vorm van een ideologie.

Geen speld tussen te krijgen.

Maar het idiote is dat dit natuurlijk helemaal het punt niet is. Verhagen en Rutte zijn er knap in geslaagd dit de kwestie te laten _lijken_. En zo de aandacht af te leiden van waar het eigenlijk om gaat: niet dat Wilders de islam een ideologie noemt of zelfs een kwaadaardige en gevaarlijke ideologie, maar dat hij - doorgaans listig bij wijze van informele opmerkingen - de _moslims_ over één kam scheert en als een tikkende tijdbom voorstelt, die door een soort trage demografische explosie 'onze' vrijheid zal vernietigen.

Wilders zet al zijn retorische vernuft in, om aan het oog te onttrekken dat althans een groeiende minderheid van Europese moslims niet de politieke islam aanhangt, maar het geloof beleeft als een hoofdzakelijk individuele en spirituele aangelegenheid, in elk geval in die zin, dat men eventuele maatschappelijke en politieke implicaties ondergeschikt acht aan de democratische rechtsstaat.

Maar wat nu als er geleidelijk toch een meerderheid van moslims zou ontstaan die de politieke islam langs democratische weg kan invoeren? Misschien zelfs een twee derde meerderheid, zodat - denk aan de geruchtmakende uitspraak van minister Donner - zelfs de sharia aan iedere burger kan worden opgelegd?

Het is dit angstscenario, dat Wilders c.s. met succes bespelen.

Vreemd genoeg kom je van 'weldenkende' zijde zelden een rationele analyse tegen van dit scenario.
Valt het door harde feiten te ontzenuwen? Zo ja: hoe dan en om welke feiten gaat het daarbij? Zo nee: welke middelen zijn er om ook op lange termijn onze huidige democratische rechtsstaat op hoofdlijnen te waarborgen?

In Duitsland hebben bepaalde grondwettelijke bepalingen een 'eeuwigheidsclausule': ze mogen nimmer worden gewijzigd. Wilders wil voor eeuwig vastleggen dat de Europese maatschappij een joods-christelijke grondslag heeft.
Mij lijkt een eeuwigheidsclaule voor Artikel 1 van onze grondwet een goed idee: daarmee zou je 'vastleggen' dat er nimmer kan worden getornd - dus ook niet door een eventuele zich ooit manifesterende twee derde meerderheid van burgers die een politieke islam willen invoeren - aan de gelijke behandeling van burgers, ongeacht sekse, levensovertuiging, seksuele geaardheid.

Maar men voelt wel aan, dat geen enkel (verbeterd) formeel waarborg de angst kan wegnemen voor een wezenlijke cultuurverandering ten gevolge van een veranderende demografische samenstelling van de bevolking, hoe geleidelijk ook, indien:
1. de gewantrouwde minderheid duidelijk in omvang blijft toenemen zonder dat er zicht is op een 'ongevaarlijke maximale omvang'; en/of:
2. de gewantrouwde minderheid de argwaan onvoldoende wegneemt door middel van zinvolle en gewaardeerde participatie aan de maatschappij, waarbij zich onder die minderheid een overtuigende en publiekelijke consensus aftekent, dat men de huidige democratische rechtsstaat, in het bijzonder de grondwet en de wet, wenst te handhaven.

Wat betreft punt 1.: hier zouden demografen veel meer helderheid kunnen en ten behoeve van het huidige debat behoren te scheppen, dunkt me.
En wat punt 2. betreft: zie bijvoorbeeld het opiniestuk van Tofik Dibi in de Volkskrant van vandaag: http://tinyurl.com/34vgmq3 - in het algemeen zal de tijd, naar we mogen hopen, leren dat wat nu althans in Nederland (voor Europa zijn me geen recente cijfers bekend) nog een meerderheid is van min of meer orthodoxe gelovigen onder de moslims, zal veranderen in een slinkende minderheid.

Terugkomend op het betoog van Ilay den Boer, moet me van het hart, dat ik zijn veroordeling van het boerkaverbod volstrekt niet begrijp. Zoals bekend moeten ook veel moslims niks hebben van de nikab en de boerka. In Frankrijk heeft een groep imams zich begin dit jaar uitgesproken voor het boerkaverbod: http://tinyurl.com/3amy6eh - interessant genoeg met als belangrijk argument dat deze kledij het wantrouwen (zie hierboven) jegens moslims gigantisch aanjaagt.
Wie miskent dat de boerka of nikab hetzij een instrument is om vrouwen vrijwel letterlijk te verstikken, hetzij een - mogelijk in sommige gevallen door kwaadwillende of gehersenspoelde vrouwen _uit vrije keuze_ uitgedragen, maar daardoor geen greintje minder verwerpelijk - propagandamiddel vormt ter verbreiding van een systeem waarbinnen vrouwen en hun recht op gelijke behandeling worden gefnuikt, maar, integendeel, het gevaar van Wilders' beweging bij uitstek wenst te illustreren met het boerkaverbod - zo iemand is helaas bedroevend averechts bezig. Een vrouw in boerka draagt de boodschap uit dat vrouwen tot letterlijk of figuurlijk monddood gemaakte dienaressen moeten worden gemaakt. Onaanvaardbaar. Trouwens, volgens Artikel 137d van het Wetboek van Strafrecht is het verboden om aan te zetten tot discriminatie op grond van onder meer sekse. In zoverre door islamitische burgers - of het nu geestelijken zijn of niet - de boerka wordt gepropageerd, is dit volgens Artikel 137d, naar de geest genomen, flagrant in strijd met het recht van de vrouw om niet te worden gediscrimineerd.
Alle gepraat van het type 'baas in eigen boerka' of 'leve de folklore' is een politiek-correcte mystificatie of andersoortige verdoezeling van dit wezenlijke, morele inzicht en uitgangspunt.

Op twee belangrijke punten, de religie-versus-ideologie-kwestie en het boerkaverbod, gaat het stuk van Den Boer dus helaas de mist in. En zijn proeve van zelfreflectie op de rol van de kunsten in de nieuw-rechtse maatschappij blijft zelfs geheel achter de schermen. Ik hoop dat hij sterker voor de dag gaat komen op het vlak van een kunstzinnige belichting (op grond van zijn klaarblijkelijk nog verre van uitgekristalliseerde 'oergevoel') van de verontrustende vernieuwing en groei van extreemrechts.

C. Veenstra

Speculatieve dimensies van het fenomeen Wilders

Door C. Veenstra 17/10/10 (9 jaren geleden)

Wat betreft Den Boers oproep: 'De komende vier jaar komt het bestaansrecht van een complete bevolkingsgroep in gevaar. Dat is nu een wezenlijk probleem. En laten we daar nu eens kunst over maken', wil ik graag enkele elementen aandragen die misschien tot inspiratie kunnen dienen.

- De 'Voetnoot' van Arnon Grunberg op de voorpagina van de Volkskrant van vandaag: 'We kunnen het hebben over "problemen benoemen" of het "verheffen van onderdrukte vrouwen", maar ik vrees dat minder nobele instincten schuilgaan achter deze woorden. De mens verlangt niet naar liefde, de mens verlangt naar een vijand op wie hij kan neerkijken.'

Wat betreft die instincten en de drang zichzelf heldhaftig te profileren ten aanzien van een vijand:

- Het is omineus dat de English Defense League, de extreemrechtse anti-islamclub die op 30 oktober op het Amsterdamse museumplein komt demonstreren voor Wilders, als embleem een wit schild met rood kruis hanteert: een regelrechte verwijzing naar de kruistochten en een directe beantwoording van Osama Bin Ladens fatwa (1998) waarin hij oproept tot een heilige oorlog tegen de 'kruisvaarders' en de 'zionisten'.

- Bin Ladens vroege fatwa en het EDL-kruisridder-symbool situeren de huidige polarisatie tussen islamisme en vernieuwd-extreemrechts in een oeroud spanningveld - dat van een historische of 'archetypische' broederstrijd in de zin van een zwaar beladen gevecht om de gunst van de Vader (stamhoofd, patriarch, aartsvader, 'God' zelf als 'waarheid' en 'almacht').

De Hebreeën kwamen het land van Kanaän binnen; Abraham dacht zich door God geroepen te voelen daar een gebied te veroveren waar zijn eigen nageslacht een glorieuze toekomst tegemoet zou gaan. Ismaël - geboren uit de 'allochtone' Hagar! - moet het veld ruimen, de bloedeigen Izak wordt Abrahams opvolger.

Volgt een soort doublure: de broederstrijd tussen Izaks zonen Ezau en Jacob, waarbij Jacob zoals bekend door list en bedrog Ezau's recht van eerstgeborene aftroggelt.

Frappant genoeg krijgt Jacob de nieuwe naam 'Israël' ('onoverwinnelijke' of 'strijder van God'), die slechts één letter verschilt van 'Ismaël'.

De nazaten van Ismaël en Ezau worden op verschillende bijbelplaatsen in verband gebracht met gezworen vijanden van de Israëlieten door de eeuwen heen.

Bij dit alles ontstaat de indruk, dat de Joodse geschiedschrijvers de figuren Ismaël en Ezau zeer ongunstig hebben voorgesteld, omdat beide mannen seksuele en huwelijksrelaties aangingen met Kanaänitische vrouwen, dus de queeste van het Beloofde Land voor speciaal de Hebreeën dreigden te laten ontsporen...

En laat nu Mohammed, toen hij - mogelijk met als niet onbelangrijk motief: jalouzie op de oeroude Joodse traditie en geschiedschrijving - de Koran concipieerde, in dat kader een stamboom hebben verzonnen die hem tot verre nazaat maakt van Ismaël.
Zo koppelde hij dus de islam aan de Ismaëlitische kant van een bijna mytische broederstrijd, waaraan - zie mijn speculatie hierboven - wellicht naast godsdienstige ook etnische apsecten kleven. Mohammed verbood in elk geval nadrukkelijk dat islamitische vrouwen seksuele betrekkingen of huwelijksbanden aangaan met niet-moslims - wat nog steeds speelt in bijvoorbeeld Nederland van vandaag, zie onder meer http://tinyurl.com/29xfu3e .

Bedenk hierbij dat in het prille begin van de islam wellicht tevens de Joden hebben bijgedragen aan vijandelijke gevoelens, omdat ze Mohammeds leer volstrekt niet serieus namen of zelfs bespotten.

- Over de kruistochten, in het bijzonder het symbool 'Jeruzalem' dat tot op de dag van vandaag een explosief gebied vormt, zal ik hier niet uitwijden. Stof te over.

- Dan het interessante gegeven dat Wilders Indonesische roots heeft, zijn haar (en wenkbrauwen?) blondeert en als 'blanker dan blank' de Westerse levensstijl en in één adem de belangen van Israël verdedigt. Zelfs als een 'etnische zuiveraar light' propageert dat tientallen miljoenen moslims Europa moeten worden uitgezet.
Zie het artikel van Lizzy van Leeuwen in De Groene: 'Wreker van zijn Indische grootouders - de politieke roots van Geert Wilders': http://tinyurl.com/y95lcol

Met nog een beetje meer fantasie dan ik in deze speculatieve omzwervingen al frivool aan de dag leg, kan je in Wilders' metamorfose zelfs een soort omkering zien van die van Jozef in Ezau bij het verwerven van Vaders (Gods) zegen en het handelen in diens geest en ter veiligstelling van diens nalatenschap.

- Dit hele spel heeft dus, dat zegt althans _mijn_ oergevoel, alles te maken met het verkrijgen en afbakenen van erfrechten, clan- en familieneurosen, verlangen naar één Waarheid[*], Almacht en daardoor Veiligheid ten aanzien van een vijand, de Absolute Ander ten aanzien waarvan je jezelf (je eigen leegte wellicht) heldhaftig kunt modelleren, en last but not least met (mannelijke) angsten en obsessies omtrent bloedlijnen en in dat kader het beschermen en verheffen, lees: het onderdrukken of als pionnen gebruiken van vrouwen.
[*] Zie ook 'Het Heilig Vuur' van Peter Sloterdijk

Wat betreft kleurensymboliek:

- De English Defense League paradeert nogal eens met witte vlaggen waarop naast het voornoemde rode kruis een zwarte, draakachtige leeuw is te zien en tekst in (soms gotische) zwarte letters. Zie bijvoorbeeld hier: http://tinyurl.com/yj7pjut (let ook op de ridderlijke expressie van de gezichten :-). Google verschaft een mooie blik op de gedaante van de strijdbaarheid die we in het vizier hebben: http://tinyurl.com/39kecjs

De kleurencombinatie rood-wit-zwart is zoals iedereen weet sinds zekere gebeurtenissen in de vorige eeuw lichtelijk unheimlich te noemen.

Nu wil het curieuze toeval, dat ook het 'pan-Arabisme' en de 'Arabische Bevrijdingsvlag' deze kleuren omvat: http://tinyurl.com/32e6vwh -
'The Egyptian revolution of 1953 gave birth to the "Arab Liberation Flag" wherein the pan-Arab red-white-black tricolour took on new meaning. Black stands for the past history of foreign oppression, white stands for the bright future, and red stands for the bloody sacrifice required to get from the black to the white. Radical states (e.g. Ba'athists) have adopted variants while preserving the basic symbolism.'

- Naar verluid zijn er, door de ijverige bemoeienissen van Wilders' VS-partner Pamela Geller (propagandist van Israëlisch extreemrechts en beroepslasteraar pur sang), nauwe betrekkingen aan het ontstaan tussen de English Defense League en de Tea Party: http://tinyurl.com/382oqms (The Observer).

Laat nu menig Tea Party-activist zich op demonstraties hullen in de rood-wit-gestreepte 'Don't tread on me'-vlag van de Amerikaanse marine: http://tinyurl.com/22o63nd - waarop een ander vervaarlijk archetypisch dier is afgebeeld: de (ratel)slang.

Wat vlaggen met banen in rood en wit betreft: een van de oudere voorbeelden daarvan, de Oostenrijkse, is volgens de legende bedacht door een kruisridder, geïnspireerd door z'n met bloed doordrenkte witte wapenrok, die alleen onder de brede riem wit was gebleven, zie de wikipedia: http://tinyurl.com/3a3s5ny

- Ook interessant is dat de Tea Partyganger met de US Navyvlag - http://tinyurl.com/22o63nd - op die vlag een portret van Obama heeft gespeld: de Amerikaanse president, alsmede het door hem kennelijk belichaamde 'socialisme', voorgesteld als het Absolute Kwaad, de eeuwige vijand van The Dark Knight (!) Batman, namelijk The Joker, geschminkt in... wit, rood en zwart. Met dus als saillant gegeven dat de eerste zwarte president van de VS als duistere, zich slechts als 'wit' vóórdoende belichamer van het socialisme wordt afgeschilderd en daarbij als crypto-moslim, een gemaskeerde 'zwarte Moor. (Obama als The Joker kan men tevens zien als dreigend fotonegatief van de blackface, die 'vrolijke scalp', trofee van blanke suprematie en usurpatie.).

Die koppeling van socialisme, voorgesteld als fascisme (en vice versa) en als dus het Ultieme Gevaar, aan 'moslims' is, zoals we sinds kort weten, ook precies het explosieve dogma van PVV-ideoloog Martin Bosma in zijn boekje 'De schijnelite van de valsemunters'.

Het zorgvuldig gecultiveerde uiterlijk van Wilders, waar ik hierboven al iets over zei, is weer iets anders: een man met Oosterse wortels die zich nadrukkelijk etaleert als 'ware Westerling' of 'totaal geassimileerde' - wat niet geruststelt inzake respect voor multi-etniciteit en wars zijn van racistische sentimenten, zeker in het licht van Wilders' uitspraken dat niet-blanke steden onacceptabel zijn, dat niet-Westerse allochtonen maar buiten Nederland gezinnen moeten stichten, dat algemene etnische registratie moet worden ingevoerd, en dat hij rassenrellen weliswaar niet wil, maar toch als een niet bij voorbaat negatief middel ziet om de politiek wakker te schudden.

Enfin, zomaar wat ingrediënten voor wat in de handen van een beetje toneelschrijver tot een treffende voorstelling moet kunnen uitgroeien.

C. Veenstra

Nog een 'Derridiaanse' uitwijding

Door C. Veenstra 17/10/10 (9 jaren geleden)

Van liever lede treffender wordt de column 'Kleine knokploeg' van Max van Weezel (Vrij Nederland, 16 juni 2009) over Martin Bosma's gewelddadige taalgebruik: http://tinyurl.com/37qq4uy

- Van Weezel wijst erop dat de PVV-strateeg heeft geroepen dat de PVV-fractie als een 'knokploeg' het parlement betreedt en opereert als een 'negenkoppige falanx'.
Van Weezel: 'Voor wie de geschiedenis van de oudheid niet kent: de falanx was de gesloten infanterieformatie waarvan de oude Grieken zich in oorlogstijd bedienden'.

Het is echter nog krasser: de falanx is een bekend symbool van een stroming binnen het Spaanse fascisme: het falangisme. En ja, de aanhangers daarvan werden door de conservatieve generaals aan carlistische zijde 'onze rode bondgenoten' genoemd, verwijzend naar het sociaal-radicalisme dat de partij in haar beginjaren kenmerkte, hoewel men ook toen verre van Marxistisch was: falangisten waren anticommunistisch, streefden - net als Mussolini en Hitler - naar een corporatistisch-kapitalistische staat en verheerlijkten het nationalisme. De radicale falangist Manuel Hedilla werd door Franco aan de kant geschoven, wat de weg vrij maakte voor een fusie tussen Franco's partij, de carlisten en de falangisten: de fascistische Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Ofensivas de Nacional Sindicalistas was een feit.

- Bosma heeft zichzelf de 'chief whip' van de fractie genoemd.

- Van Weezel rakelt voorts terecht op dat Bosma, op een PVV-bijeenkomst naar aanleiding van een vraag uit de zaal over de 'rode neuzen' binnen de 'linkse staatsomroep', de volgend 'grap' ten beste heeft gegeven: 'Ik zou die neuzen gaan afhakken. O, ik zie Clairy Polak al liggen...'.

- [Toevoeging door mij aan Van Weezels lijstje] Bosma is werkzaam geweest voor de (gesubsidieerde) Amsterdamse omroep Salto, waar diversiteit hoog in het vaandel staat. Ook is hij betrokken geweest bij Colorful Radio, met voornamelijk allochtonen als doelgroep. Maar volgens toenmalige kennis Anita van der Stap sprak Bosma altijd spottend over 'die negers' als het om rapmuziek ging. Wat ze eerst alleen als een geintje beschouwde. Later zegde ze de vriendschap op, omdat Bosma volgens haar maar doorging met grappen over buitenlanders en steeds verbetener werd.

- Op een PVV-feest heeft derde PVV-man Hero Brinkman uitgeroepen: 'Nederland ontwaakt!'.
Van Weezel: 'Zou hij niet weten dat de NSDAP in 1933 op Unter den Linden paradeerde onder het aanheffen van de leus 'Deutschland erwache'? Nooit gehoord dat dat de titel was van het propagandablad van de NSB?'

- Van Weezel besluit zijn bloemlezing met: 'Hooligans van Marokkaanse komaf richtten een ravage aan [tijdens een voetbalwedstrijd tussen Jong Oranje en Jong Marokko in het voorjaar van 2007]. De Kamerleden Wilders, Brinkman en De Roon drongen erop aan dat de arrestanten "een aantal Nederlandse voetbalstadions opruimen en schoonmaken en daartoe hun tandenborstel meenemen".
Niet erg kies. Om hen te vernederen lieten de Oostenrijkse nazi's Joden het trottoir met een tandenborstel reinigen. Een standbeeld in de Weense binnenstad herinnert daar nog aan.'

- En daar kan je nog aan toevoegen dat de NSB het symbool van de meeuw - nu gebruikt door de PVV - veelvuldig hanteerde: wat in het Historisch Nieuwsblad is opgemerkt door Bas Kromhout.

Elk van bovengenoemde feiten op het vlak van idioom en symboliek zou toeval kunnen zijn. Maar het totaalbeeld ervan - aangevuld met de per boek (met nota bene 'valsemunters' in de titel, wat een brutaliteit) uitgesponnen geschiedvervalsende leugen van Bosma over het zogenaamde socialisme van Hitler en zijn conclusie dat extreemrechts helemaal niet _bestaat_ http://tinyurl.com/2urap65 - geeft onmiskenbaar steun aan het vermoeden dat de PVV nu juist precies is wat volgens Bosma niet bestaat.

Stukje bij beetje wordt de 'gestalt' angstwekkend herkenbaar, tenzij je het niet wilt zien.

C. Veenstra

Zijsprong: over Jacob Israël de Haan

Door C. Veenstra 17/10/10 (9 jaren geleden)

Gezien de geboortestad van Ilay den Boer, de politieke obsessie van Wilders met het conflict tussen Israël en de Palestijnen / Arabieren als zijn politieke microkosmos, en vooral omdat ik de slaap nog even niet kan vatten, tot slot een paar opmerkingen omtrent Jacob Israël de Haan, de schrijver, dichter, religieus leider en politieke activist wiens leven het bij uitstek in deze tijd verdient te worden verbeeld in een prachtige speelfilm, roman of toneelstuk.

De belofte van een 'Joods tehuis' in Palestina gaat zoals bekend terug tot de verklaring van Balfour (1917): http://tinyurl.com/86knzt

De Britse en Franse kolonisators in het gebied wilden tijdens WOI de Joodse bevolking in Europa hun kant laten kiezen (dus tegen Duitsland).

Dus _zowel_ WOI als WOII zijn cruciaal geweest voor Westerse steun aan de stichting van Israël als 'tehuis voor Joden' dan wel 'Joodse staat'.

Interessante quote uit de verklaring (zie de wikipedia):

'His Majesty's Government view with favour the establishment in Palestine of a national home for the Jewish people, and will use their best endeavours to facilitate the achievement of this object, it being clearly understood that nothing shall be done which may prejudice the civil and religious rights of existing non-Jewish communities in Palestine'

Met als toelichting:

'Het woord tehuis in plaats van staat werd opzettelijk gebruikt en de Britten deden in de jaren die volgden heel wat moeite om te ontkennen dat de oprichting van een Joodse staat ooit de bedoeling was geweest, onder meer via de Churchill White Paper van 1922. Privé gaven Britse functionarissen waaronder Balfour, wel toe dat de interpretatie van de zionisten het uiteindelijke resultaat zou zijn.

Edwin Montagu, minister van Buitenlandse Zaken van India en een antizionistische Jood, zorgde ervoor dat de tekst rekening hield met de rechten van de niet-Joodse gemeenschappen in Palestina (...) omdat hij wilde vermijden dat de verklaring anders wellicht tot antisemitische acties zou kunnen leiden.'

Jacob Israël de Haan emigreerde in 1919 naar het toenmalige Palestina onder Brits bestuur. Hij was zionist, maar behoorde tot de stroming die om religieuze redenen tegen de stichting van een Joodse staat was. Maar dat betekende niet dat hij zich, met de Arabische bevolking, tegen de Britse kolonisator keerde: in zijn 'Kwatrijnen' zingt hij de lof van generaal Ronald Storrs, de eerste Britse militaire gouverneur van Jeruzalem, die hij 'Heerscher der heilge stad, door de wil Gods' noemt.
Van de andere kant knoopte de homoseksueel De Haan méér dan vriendschappelijke betrekkingen aan met Arabische mannen.

De Haan schrijft over de eerste Joodse bewoning van Gaza: http://tinyurl.com/9t5few

'De Joodsche bevolking van Gaza bestaat uit nog geen tien familiën. De meesten zijn na den oorlog uit Rusland in het Land gekomen. En vaak nog maar enkele maanden hier. (...) De verhouding tusschen de Arabieren en de Joden is tot dusver goed. Maar men moet zien, hoe het worden zal, wanneer de joodsche jischoeb in macht en in wil toeneemt.'

De Haan, die zich opwierp als voorman van de groep religieus aan hem verwante Joden, voorzag dus de spanningen die de komst van steeds meer Joden zouden veroorzaken. Ook al was er toen nog geen sprake van een Joodse staat.

De Haan:

'Wij zullen vandaag naar het slagveld bij de Wadi Gaza rijden. Maar als ik in de khan kom kijken, vind ik Hadj Achmed in het mooiste humeur van de wereld. Hij heeft al héél vroeg de paarden gezadeld. En de stoute, joodsche, jongetjes Jozef en Benjamin, zijn als effendis op gezadelde paarden uitgereden. Want Hadj Achmed is een wijs man. (...) Zijn vader was nog een veel wijzer man. Hij was héél zwart. En hij heette eenvoudig Jaäcoeb. Maar omdat hij zoo verregaand wijs was, werd hij bijgenaamd sjeikh Jaäcoeb. Hij was het erkende geestelijk hoofd van de Soedaneezen te Jeruzalem. De zoon van dezen wijzen sjeikh Jaäcoeb verzekert mij, dat Jozef en Benjamin héél aardige kinderen zijn. Hij heeft hun daarom de paarden ook gaarne gegeven.'

In Jeruzalem bestond (en bestaat?) dus ook een gemeenschap van Soedanese Arabieren. En de zoon van de leider van deze bevolkingsgroep, leende dus met plezier paarden uit aan Joodse immigrantenjongetjes... Wat een tijd. Een inspirerende mogelijkheidsecho voor - ooit - een nieuwe vrede tussen Joden en Arabieren in de regio, eerst in het kader van een twee-statenconstructie en in een verre toekomst, voor wie nog durft te dromen, misschien zelfs in één land zonder overheersend Joodse of Palestijnse identiteit.

Over Gaza dichtte De Haan het kwatrijn:

GAZA

Hemel, wind en zwaluwen.
Wolken en hun schaduwen.
't Land, dat met zijn open pracht
Zoveel vrije zonen wacht.

Lyrisch beschrijft hij de tochten te paard met zijn Arabische vriend Adil!

Hij zeide: 'Allah heeft ons wel lief vandaag'
In één geluk van zon en licht gevangen.
De paarden stonden aan een rozenhaag
Gebonden en mijn hart bond één verlangen.

En wat dacht u van:

KLAAGMUUR

Ook hier ben ik de zinnelijke Dichter,
Genietend door zoo menig Land gegaan.
De lach van den marokkaan valt mij lichter
Dan 't weenen van wie met mij biddend staan.

In 1924 werd De Haan vermoord door de geheime dienst van de zionisten, de Hagana [*], nota bene met medeweten van de persoon die de tweede president van Israël zou worden.
[*] Hagana betekent naast 'verdediging' als ik het goed heb begrepen ook - en dan veelzeggend genoeg - 'omheining', zoals van de eerste oogluikend door de Britten toegestane kibboetsen van Joodse kolonisten in het gebied.

In een Buitenhof-column, heeft publicist Max Pam gezegd:

'Hoe begrijpelijk ook dat het is gebeurd, achteraf bezien ware het toch beter geweest als de staat Israël na de Tweede Wereldoorlog niet was gesticht.'

Maar Israël is er gekomen en werd als staat erkend door de Verenigde Naties in 1948. Inmiddels wonen er meer dan zeven miljoen mensen. Terecht zegt Pam:

'Maar nu Israël eenmaal bestaat, moet het ook blijven bestaan, hoe tragisch dat misschien ook is voor de Palestijnen. De wereld kan zich geen tweede Holocaust permitteren.'

Noch een totale oorlog met islamitische landen of een uitzichtloos burgeroorlogachtig conflict tussen Westerlingen en onder hen wonende moslims, moet men daar inmiddels met nadruk aan toevoegen.

Het is mede aan kunstenaars, om een atmosfeer te scheppen waar verbindingen tot stand komen die wij-zij-denken, mimetische begeerte en op vijandsbeelden terende strijd om erkenning weinig respons doen krijgen.

C. Veenstra

Een paar aanvullingen

Door C. Veenstra 17/10/10 (9 jaren geleden)

[Beste bezoeker: niets is makkelijker dan de lang uitgevallen bijdragen van ondergetekende op deze pagina ongelezen te laten - u bent tot niets verplicht, zeker niet tot ergernis.

Aan de redactie: ik hoop dat u de overdaad aan tekst van mijn hand voor een keer wilt laten staan, ik beloof dat ik De Buren (verder) niet als een persoonlijke zeepkist zal gebruiken].

Om een paar gaten te schieten in bovenstaande gedachtespinsels (die sowieso al meer uit leemten dan uit bruikbare observaties, ingevingen en flarden analyse bestaan).

- 'Het is mede aan kunstenaars, om een atmosfeer te scheppen waar verbindingen tot stand komen die wij-zij-denken, mimetische begeerte en op vijandsbeelden terende strijd om erkenning weinig respons doen krijgen'
(laatste alinea post 'Zijsprong: over Jacob Israël de Haan').

Hiermee wordt geen rozige feel-good atmosfeer bedoeld, een soort iftar-maaltijden op de toneelvloer, maar gezinspeeld op het tot stand brengen van verbindingen tussen het collectieve en individuele onbewuste en bewuste, waaronder het 'zelf' en de 'ander', in het bijzonde de 'vijand'.
En: een of andere respons op de opgesomde oermechanismen die volgens Hans Achterhuis tot geweld kunnen leiden, is natuurlijk juist onontkoombaar: ieder mens is er ontvankelijk voor en wordt er door gedreven, het gaat erom dat door kunst een innerlijke of in elk geval vrij geweldloze respons in de zin van (h)erkenning en nieuw inzicht kan worden bewerkstelligd - denk aan Aristoteles' katharsis-, waardoor zich mogelijk een bloederige 'acting out' van archetypische / mytische / in de menselijke natuur schuilende impulsen en escalatiemogelijkheden minder hevig of minder grootschalig voordoet.

- Ideologie of geloof ('post Ideologie of religie; boerkaverbod')

1. Verhagen is er deels werkelijk (Rutte waarschijnlijk alleen om opportunistische redenen) op gebrand dat onderscheid te benadrukken - dus niet alleen om, waar ik al op wees, de aandacht af te leiden van Wilders' veel kwalijker uitspraken, maar ook omdat hij wil vasthouden aan de voorrechten van gelovigen ten opzichte van mensen met een ideologie die niet de vorm heeft van een religie, of gewoon ten opzichte van mensen met ook zo hun levensovertuiging of verzameling visies en opinies.

Hier zit de discussie aan vast, of we niet af moeten van het bevoorrechten van de vrijheid van meningsuiting en handelen van gelovigen ten opzichte van die van andere burgers. a. Denk aan het bijzonder onderwijs. b. En aan het bizarre feit (of heb ik het mis?) dat als ik als individu op een blog tot dezelfde gruwelijke behandeling van homoseksuelen en andersdenkenden oproep als bijvoorbeeld een sjeik Al-Qaradawi op de onder moslims populaire educatieve website Islamonline.net, men mij met succes voor de rechter kan slepen, terwijl predikers een soort strafrechtelijke immuniteit hebben omdat hun kwalijke oproepen deel uitmaken van hun 'godsdienst'.

Bij b. is er wel de complicatie, dat islamisten er tegenwoordig wel voor waken als 'disclaimer' bij tegen de vigerende wetgeving indruisende adviezen toe te voegen: 'deze raad alleen ten uitvoering brengen in het kader van een islamitische staat'.
Dit doe overigens denken aan de argumentatie waarmee het Openbaar Ministerie Wilders vrijgesproken wil zien van het aanzetten tot discriminatie, terwijl hij dat overduidelijk keer op keer doet: volgens het OM gaat het niet om 'discriminatie zoals bedoeld in de wet', omdat Wilders het discrimineren van een minderheid op grond van haar levensovertuiging wil bewerkstelligen langs democratische weg en via wetgeving.
Ook iets om eens over door te debatteren...

2. Dat boerkaverbod, waarom zijn veel mensen voor wie vrijheid juist heilig is, daar zo fel tegen? Zit er een angstige verbieder in mij, die een rationalisering van zijn verbodswens formuleert?

Ik moet toegeven dat het argument dat men door middel van de boerka het grof-discriminerend tot onmondige dienares maken van de vrouw in praktijk brengt (de man) dan wel uitdraagt (de vrouw, tekort schiet.

Voor de geest komt me het protest van Sunny Bergman http://beperkthoudbaar.nl en anderen tegen onder meer wat Freek de Jonge in een reactie 'Westerse vrouwenbesnijdenis' noemde (plastisch-chirurgische 'labia-correctie', in Amerika soms al toegepast bij pubers die zwaar onder onvloed staan van hun ouders) en in het algemeen tegen het degraderen van het vrouwelijk lichaam tot object, tot boetseerklei voor de schoonheidsindustrie.

Of het door moslims vaak in het geweer gebrachte punt dat in de meeste Westerse maatschappijen prostitutie wordt toegestaan, waarbij vrouwenhandel en slavernij op de koop toe worden genomen en worden verdoezeld door te stellen dat menig prostituee zegt uit vrije keuze te handelen (waar net zo terecht vraagtekens bij kunnen worden geplaatst als bij de wilsvrijheid van hun 'tegenpool': de boerkadraagster).
Moet je, als je er diep over nadenkt, als je het dragen van de boerka strafbaar wilt stellen, dat ook voor prostitutie doen (met hoge boetes voor de hoerenloper en lagere voor de prostituee, zoals in Frankrijk de echtgenoot van een boerkadraagster een veel hogere boete zal krijgen)?
Ik denk het wel, en Zweden laat zien dat dit ook maatschappelijk kan, hoewel de problemen er niet door verdwijnen.

En wat te denken van de uiterst seksistische en jegens vrouwen tevens zeer agressieve teksten van bijvoorbeeld verschillende rappers? En het fenomeen dat sommige vrouwen zich nog gaan gedragen als die 'bitches' ook, met hun mengelmoes van totale onderdanigheid, krengerigheid en (beperkte) mogelijkheden hun seksualiteit als machtsmiddel in te zetten tegenover de overmacht van de 'gangster' en waarbij de mate van dwang vaak schimmig is?
Zou ik dat soort expressie willen verbieden? Nee; maar waarom dan wel de boerka uitbannen, terwijl andere uiterst bedenkelijke uitingen en gedragingen binnen subculturen toelaatbaar zouden zijn?

Het antwoord, dat ik hier niet zal proberen uit te werken, moet worden gezocht in de combinatie van de politieke dimensie van de boerka (propageren van een verwerpelijke theocratische maatschappij waarin de vrouw ondergeschikt is aan de man, in die zin is de boerka vergelijkbaar met een nazi-vlag, die eveneens em terecht is verboden); het feit dat een vrouw die consequent een boerka draagt niet meer tot normale en respectvolle menselijke communicatie in staat is, omdat daarbij het zien van de expressie op elkaars gezicht wezenlijk is; en veiligheidsaspecten.

Via de gangsta-rap belanden we op het gebied van de creatieve vrijheid en de kunsten. Misschien dat Ilay Den Boers heftige afkeer van een boerkaverbod (mede) voorkomt uit een gevoeld raakvlak tussen (individualistische, spirituele, mystieke enzovoorts) religiositeit en artistieke fantasie en de angst dat men na de boerka volgens een onstuitbare logica ook kunstuitingen gaat verbieden die 'onze fundamentele waarden ondermijnen'. Kortom uit angst en verzet tegen vervolging van 'subversieve activiteiten' krachtens een extreemrechtse ideologie.

Als ik er zo over nadenk, kan ik Den Boer wel een eindje volgen. Maar ik hoop hierboven toch enkele redelijke, onderscheidende kenmerken te hebben aangegeven, die de boerka wel, en de meeste 'perverse' of anderszins 'grensoverschrijdende' toneelvoorstellingen, boeken, films et cetera en dito culturele manifestaties (denk aan de Gay Pride, die Wilders' adviseur Paul Belien een 'perverse vertoning' noemt) niet binnen het bereik van een grote culturele schoonmaak wensende heren en dames Saubermann brengen. En zoals bekend: niet alles mag onder het mom van kunst. Soms met voortschrijdend inzicht. Zouden antisemitische teksten à la die van Céline nu onbestraft blijven? Enzovoorts.

- Ten slotte wat betreft het scheppen van helderheid door demografen omtrent het angstscenario van Wilders c.s. dat mensen die een politieke islam willen invoeren, geleidelijk de politieke overhand krijgen.

Gesteld dat het lukt om degelijk en overtuigend met feiten en modellen te onderbouwen dat dit 'macrodemografisch' volstrekt niet in zicht is (nogmaals, ik denk dat zo'n exercitie in deze tijden hoogst nuttig zou zijn).
Dan blijft de 'microdemografische' kwestie, die Martin Bosma in zijn paranoïde boekje aanduidt als een zich vormend 'netwerk van sharia-enclaves' in Europa. Men hoeft niet te geloven dat dergelijke buurten een netwerk vormen, en evenmin dat daar een strategie van geleidelijke kolonisering achter zit (die dan vergelijkbaar zou zijn met de Joodse kolonies op de Westoever trouwens, maar daar hoor je Bosma natuurlijk niet over), om wel degelijk het ernstige probleem te onderkennen van het bestaan en in aantal of omvang toenemen van buurten waar in overgrote meerderheid moslims wonen en waarin bijvoorbeeld vrouwen en homoseksuelen hun vrijheid niet kunnen beleven en zelfs een sterk verhoogde kans lopen op agressieve bejegening en geweld. Denk aan de beruchte voorsteden van Parijs, waar - na een gruwelijke moord op een zich 'misdragend' meisje - de beweging 'Ni Putes, Ni Sommises' is ontstaan - http://www.niputesnisoumises.com - en aan andere Franse steden, zoals Grenoble. Zie ook de inzet van een Isabelle Adjani: http://www.arte.tv/de/film/Heute-trage-ich-Rock/Interviews/2459064.html

Er zijn behalve op de genoemde plaatsen verontrustende ontwikkelingen in delen van Brussel, Kopenhagen, Oslo, Malmö, Berlijn, Hamburg en diverse andere Europese steden; in ons land baren met name Amsterdam West en Gouda zorgen.
Goed, wellicht voor het een groot deel te wijten aan woonsegregatie en gettovorming, kortom sociaal-economische factoren, geen religieuze - en in die zin qua problematiek verwant aan no-go areas in bijvoorbeeld Amerikaanse steden, waar bendes van vaak zwarte Amerikanen de dienst uitmaken (terwijl mensen met die huidskleur niet inherent relatief gewelddadig zijn). Hoe dan ook moet de politiek met een heldere onderkenning en omschrijving van de problematiek en een overtuigend antwoord komen - juist ook de linkse partijen, die op dat vlak nog later zijn wakker geworden dan de rechtse.
De oplossing zal deels moeten worden gezocht in het sterk verder beperken van immigratie van kansarme mensen, het tegengaan van woonsegregatie, en onderwijs- en buurtprogramma's om achterstanden weg te werken - helaas komt Rutte-I alleen met het eerste, wat totaal niet toereikend is, en verslechtert de nieuwe regering zelfs de situatie op de twee andere fronten.

-

Hiermee is aan het door mij onbeschaamd veroorzaakte hevige Burengerucht dan echt een einde gekomen.

C. Veenstra

Correcte link 'Beperkt Houdbaar'

Door C. Veenstra 17/10/10 (9 jaren geleden)

http://beperkthoudbaar.info

Archief

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrief:

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Volg onze RSS feeds of abonneer je op onze seizoensbrochure.